Τα φάρμακά μας
αναγνωρίζονται διεθνώς
για την ποιότητά τους
Μας εμπιστεύονται γιατροί και ασθενείς
σε 50 χώρες του κόσμου
Επενδύουμε στην
ποιότητα ζωής,
με γνώμονα τον άνθρωπο
Με έμφαση στην τεχνογνωσία, τις
υποδομές, το προσωπικό
ELPEN. Πρωτοπορία
στην Ελληνική φαρμακευτική
βιομηχανία
Πως ξεκίνησαν όλα το 1965
από μια μικρή ομάδα επιστημόνων
Μεγαλώνουμε διαρκώς
με γνώμονα την
ανθρώπινη αξία
Προσφέρουμε στην κοινωνία
με ισχυρό αίσθημα ευθύνης
Τα φάρμακά μας
αναγνωρίζονται διεθνώς
για την ποιότητά τους
Μας εμπιστεύονται γιατροί και ασθενείς
σε 50 χώρες του κόσμου
Επενδύουμε στην
ποιότητα ζωής,
με γνώμονα τον άνθρωπο
Με έμφαση στην τεχνογνωσία, τις
υποδομές, το προσωπικό
ELPEN. Πρωτοπορία
στην Ελληνική φαρμακευτική
βιομηχανία
Πως ξεκίνησαν όλα το 1965
από μια μικρή ομάδα επιστημόνων
Μεγαλώνουμε διαρκώς
με γνώμονα την
ανθρώπινη αξία
Προσφέρουμε στην κοινωνία
με ισχυρό αίσθημα ευθύνης
Τα φάρμακά μας
αναγνωρίζονται διεθνώς
για την ποιότητά τους
Μας εμπιστεύονται γιατροί και ασθενείς
σε 50 χώρες του κόσμου
Επενδύουμε στην
ποιότητα ζωής,
με γνώμονα τον άνθρωπο
Με έμφαση στην τεχνογνωσία, τις
υποδομές, το προσωπικό
ELPEN. Πρωτοπορία
στην Ελληνική φαρμακευτική
βιομηχανία
Πως ξεκίνησαν όλα το 1965
από μια μικρή ομάδα επιστημόνων
Μεγαλώνουμε διαρκώς
με γνώμονα την
ανθρώπινη αξία
Προσφέρουμε στην κοινωνία
με ισχυρό αίσθημα ευθύνης
Τα φάρμακά μας
αναγνωρίζονται διεθνώς
για την ποιότητά τους
Μας εμπιστεύονται γιατροί και ασθενείς
σε 50 χώρες του κόσμου
Επενδύουμε στην
ποιότητα ζωής,
με γνώμονα τον άνθρωπο
Με έμφαση στην τεχνογνωσία, τις
υποδομές, το προσωπικό
ELPEN. Πρωτοπορία
στην Ελληνική φαρμακευτική
βιομηχανία
Πως ξεκίνησαν όλα το 1965
από μια μικρή ομάδα επιστημόνων
Μεγαλώνουμε διαρκώς
με γνώμονα την
ανθρώπινη αξία
Προσφέρουμε στην κοινωνία
με ισχυρό αίσθημα ευθύνης

Pulmoton®






ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩN ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ
 

1.      ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Pulmoton® κόνις για εισπνοή σε δόσεις 100/6mcg, 200/6mcg, 400/12 mcg
 
2.      ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚA ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ
Κάθε ταινία μια δόσης Pulmoton® περιέχει:
100 μικρογραμμάρια βουδεσονίδης και 6 μικρογραμμάρια διυδρικής φουμαρικής φορμοτερόλης ή
200 μικρογραμμάρια βουδεσονίδης και 6 μικρογραμμάρια διυδρικής φουμαρικής φορμοτερόλης ή
400 μικρογραμμάρια βουδεσονίδης και 12 μικρογραμμάρια διυδρικής φουμαρικής φορμοτερόλης.
 
Έκδοχα: Λακτόζη μονοϋδρική 12,0-12,4 mg ανά περιεχόμενη δόση.
Για τον πλήρη κατάλογο των εκδόχων βλ. παράγραφο 6.1.
 
3.      ΦΑΡΜΑΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΟΡΦΗ
Κόνις για εισπνοή σε δόσεις.
Λευκή κόνις.
 
4.      ΚΛΙΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
4.1 Θεραπευτικές ενδείξεις
Άσθμα
Το Pulmoton® ενδείκνυται στην τακτική θεραπεία του άσθματος, όπου η χορήγηση συνδυασμού (εισπνεόμενου κορτικοστεροειδούς και μακράς δράσης β2-διεγέρτη) είναι κατάλληλη:
·    ασθενείς που δεν ελέγχονται ικανοποιητικά με εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή και κατ' επίκληση χρήση εισπνεόμενων β2-διεγερτών βραχείας δράσης
ή
·    ασθενείς που ήδη ελέγχονται ικανοποιητικά με αμφότερα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή και β2-διεγέρτες μακράς δράσης.
 
Σημείωση: Το Pulmoton® 100/6 μικρογραμμάρια /δόση δεν είναι κατάλληλο για ασθενείς με σοβαρό άσθμα.
 
Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ)
Συμπτωματική θεραπεία των ασθενών με σοβαρή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) (FEV1<50% του προβλεπόμενου φυσιολογικού) και ιστορικό επαναλαμβανόμενων παροξυσμών οι οποίοι έχουν σημαντικά συμπτώματα παρά την τακτική θεραπεία με βρογχοδιασταλτικά μακράς δράσης.
 
4.2 Δοσολογία και τρόπος χορήγησης
Άσθμα
Το Pulmoton® δεν συνιστάται για την αρχική θεραπεία του άσθματος. Η δοσολογία των επιμέρους συστατικών του Pulmoton® είναι ξεχωριστή και πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα με τη βαρύτητα της πάθησης. Αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνο κατά την έναρξη της θεραπείας με προϊόντα σταθερού συνδυασμού αλλά και όταν γίνεται προσαρμογή της δοσολογίας συντήρησης. Εάν για έναν συγκεκριμένο ασθενή απαιτείται διαφορετικός συνδυασμός δόσεων από αυτόν που διατίθεται με το προϊόν σταθερού συνδυασμού, είναι απαραίτητη η συνταγογράφηση κατάλληλων δόσεων β-διεγερτών και/ή κορτικοστεροειδών σε ανεξάρτητες συσκευές.
 
Η δόση θα πρέπει να προσαρμόζεται στη μικρότερη δυνατή με την οποία επιτυγχάνεται και διατηρείται αποτελεσματικός έλεγχος των συμπτωμάτων. Οι ασθενείς θα πρέπει να επανεκτιμούνται τακτικά από τον ιατρό, έτσι ώστε η δόση του Pulmoton® που λαμβάνουν να παραμένει η καλύτερη δυνατή. Όταν επιτευχθεί ο μακρoχρόνιος έλεγχος των συμπτωμάτων με τη μικρότερη συνιστώμενη δόση, τότε στο επόμενο στάδιο μπορεί να γίνει δοκιμή χορήγησης μόνο του εισπνεόμενου κορτικοστεροειδούς.
 
Υπάρχουν δύο εναλλακτικές επιλογές για την θεραπεία του άσθματος με Pulmoton®:
Α. Pulmoton® θεραπεία συντήρησης: Το Pulmoton® λαμβάνεται ως τακτική θεραπεία συντήρησης μαζί με ένα ξεχωριστό βρογχοδιασταλτικό ταχείας δράσης για την ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Β. Pulmoton® θεραπεία συντήρησης και ανακούφισης: Το Pulmoton® λαμβάνεται και ως τακτική θεραπεία συντήρησης και κατ΄επίκληση για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων.
           
Α. Pulmoton® θεραπεία συντήρησης:
Στους ασθενείς θα πρέπει να δίνεται η συμβουλή, να έχουν πάντα μαζί τους το ταχείας δράσης βρογχοδιασταλτικό τους, ώστε να το χρησιμοποιούν όποτε υπάρχει ανάγκη για ανακούφιση.
 
Συνιστώμενες δόσεις
Ενήλικοι (18 ετών και άνω):1-2 εισπνοές 100/6 μικρογραμμαρίων δυο φορές την ημέρα. Μερικοί ασθενείς μπορεί να χρειαστούν μέχρι τη μέγιστη δόση των 4 εισπνοών δύο φορές την ημέρα
ή
1-2 εισπνοές 200/6 μικρογραμμαρίων δυο φορές την ημέρα. Μερικοί ασθενείς μπορεί να χρειαστούν μέχρι τη μέγιστη δόση των 4 εισπνοών δύο φορές την ημέρα
ή
1 εισπνοή 400/12 μικρογραμμαρίων δυο φορές την ημέρα. Μερικοί ασθενείς μπορεί να χρειαστούν μέχρι τη μέγιστη δόση των 2 εισπνοών δύο φορές την ημέρα.
 
Παιδιά και έφηβοι κάτω των 18 ετών: Το Pulmoton® δεν συνιστάται σε παιδιά και εφήβους.
 
Οι ασθενείς θα πρέπει να επανεξετάζονται τακτικά από τον γιατρό τους, έτσι ώστε η δόση του Pulmoton® που λαμβάνουν να παραμείνει η καλύτερη δυνατή. Η δοσολογία θα πρέπει να προσαρμόζεται στη μικρότερη δυνατή δόση με την οποία επιτυγχάνεται ο αποτελεσματικότερος έλεγχος των συμπτωμάτων. Όταν επιτευχθεί ο μακροχρόνιος έλεγχος των συμπτωμάτων με τη μικρότερη συνιστώμενη δόση, τότε το επόμενο στάδιο μπορεί να περιλάβει τη δοκιμή χορήγησης μόνο του εισπνεόμενου κορτικοστεροειδούς.
 
Στην καθημερινή κλινική πρακτική, όταν έχει επιτευχθεί ο έλεγχος των συμπτωμάτων με χορήγηση δυο φορές την ημέρα, η ρύθμιση στη μικρότερη αποτελεσματική δόση μπορεί να γίνει με Pulmoton® χορηγούμενο μια φορά την ημέρα, όταν σύμφωνα με την γνώμη του γιατρού για την διατήρηση του ελέγχου απαιτείται ένα ταχείας δράσης βρογχοδιασταλτικό.
 
Η αυξανόμενη χρήση ενός ξεχωριστού βρογχοδιασταλτικού ταχείας δράσης είναι ένδειξη επιδείνωσης της υποκείμενης κατάστασης και επιβάλλει επανεκτίμηση της αντιασθματικής θεραπείας.
 
 
Β. Θεραπεία συντήρησης και ανακούφισης με Pulmoton®:
Οι ασθενείς λαμβάνουν το Pulmoton® για την καθημερινή θεραπεία συντήρησης και επιπλέον λαμβάνουν το Pulmoton® κατ' επίκληση για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων. Στους ασθενείς θα πρέπει να δίνεται η συμβουλή, να έχουν πάντα μαζί τους το Pulmoton®  για κατ' επίκληση χρήση.
 
Η χορήγηση Pulmoton® ως θεραπεία συντήρησης και ανακούφισης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ιδιαίτερα σε ασθενείς με:
·            μη επαρκή έλεγχο του άσθματος και με ανάγκη συχνής λήψης ανακουφιστικού φαρμάκου
·            ιστορικό παροξύνσεων άσθματος για τις οποίες απαιτήθηκε ιατρική παρέμβαση.
 
Σε ασθενείς που λαμβάνουν συχνά μεγάλο αριθμό εισπνοών Pulmoton® κατ' επίκληση απαιτείται προσεκτική παρακολούθηση για δοσοεξαρτώμενες ανεπιθύμητες ενέργειες.
 
Συνιστώμενες δόσεις:
Ενήλικοι (18 ετών και άνω): Η συνιστώμενη δόση συντήρησης είναι 2 εισπνοές την ημέρα, χορηγούμενες είτε μία εισπνοή το πρωί και μία το βράδυ ή 2 εισπνοές μαζί το πρωί ή το βράδυ. Μερικοί ασθενείς που λαμβάνουν το Pulmoton® 100/6 μικρογραμμαρίων μπορεί να χρειαστούν ως δόση συντήρησης 2 εισπνοές δυο φορές την ημέρα. Οι ασθενείς θα πρέπει να λαμβάνουν 1 επιπλέον εισπνοή κατ΄ επίκληση ανάλογα με τα συμπτώματα. Αν τα συμπτώματα επιμένουν μετά την πάροδο λίγων λεπτών, θα πρέπει να λαμβάνεται μία επιπλέον εισπνοή. Δεν πρέπει να λαμβάνονται μαζί περισσότερες από 6 εισπνοές τη φορά.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν απαιτούνται περισσότερες από 8 εισπνοές συνολικά στην διάρκεια της ημέρας, ωστόσο μέχρι και 12 εισπνοές συνολικά ημερησίως μπορεί να χρησιμοποιηθούν για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Στους ασθενείς που χρησιμοποιούν περισσότερες από 8 εισπνοές ημερησίως συστήνεται έντονα να αναζητήσουν ιατρική συμβουλή. Πρέπει να επαναξιολογηθούν και να επανεκτιμηθεί η θεραπεία συντήρησής τους.
 
Παιδιά και έφηβοι κάτω των 18 ετών: Το Pulmoton® δεν συνιστάται σε παιδιά και εφήβους.
 
Σημείωση: Το Pulmoton® 400/12 μικρογραμμάρια/δόση πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο ως θεραπεία συντήρησης. Διατίθενται μικρότερες περιεκτικότητες Pulmoton® για θεραπεία συντήρησης και ανακούφισης.  
 
ΧΑΠ
Συνιστώμενες δόσεις:
 
Ενήλικες: 2 εισπνοές 200/6 μικρογραμμαρίων δύο φορές την ημέρα
 ή
1 εισπνοή 400/12 μικρογραμμαρίων δύο φορές την ημέρα.
 
 
Γενικές πληροφορίες
Ειδικές ομάδες ασθενών: Δεν απαιτείται ιδιαίτερη τροποποίηση της δοσολογίας σε ηλικιωμένους ασθενείς. Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με τη χρήση του Pulmoton® σε ασθενείς με ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια. Καθώς η βουδεσονίδη και η φορμοτερόλη αποβάλλονται κυρίως μέσω ηπατικού μεταβολισμού, αναμένεται αύξηση της βιοδιαθεσιμότητας σε ασθενείς με σοβαρή κίρρωση του ήπατος.
 
Οδηγίες για το σωστό τρόπο χρήσης του Elpenhaler®:
Το Elpenhaler® είναι μια συσκευή για τη λήψη σκόνης για εισπνοή σε δόσεις. Η κάθε δόση φαρμάκου είναι συσκευασμένη στο θύλακα ειδικής ταινίας μιας δόσης (blister).
 
Σημείωση: Είναι σημαντικό να καθοδηγείται ο ασθενής:
- Να διαβάζει προσεκτικά τις οδηγίες χρήσης της συσκευής που περιέχονται στο φύλλο οδηγιών χρήσης το οποίο υπάρχει σε κάθε συσκευασία.
- Να εισπνέει αργά και βαθιά μέσω του στομίου της συσκευής, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η εισπνοή ολόκληρης της δόσης του φαρμάκου.
- Να μην εκπνέει ποτέ μέσα στο στόμιο της συσκευής.
- Να κλείνει το κάλυμμα του Pulmoton® Elpenhaler® μετά τη χρήση.
- Να ξεπλένει το στόμα του με νερό μετά από την εισπνοή της δόσης συντήρησης έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος εμφάνισης στοματοφαρυγγικής μυκητίασης. Αν παρουσιαστεί στοματοφαρυγγική μυκητίαση, ο ασθενής θα πρέπει να ξεπλένει το στόμα του με νερό και μετά από τις κατ' επίκληση εισπνοές.
 
Ο ασθενής μπορεί να μην αισθανθεί καμία απολύτως γεύση ή να μην αισθανθεί καθόλου το φάρμακο όταν χρησιμοποιεί το Elpenhaler®, επειδή η ποσότητα του εισπνεόμενου φαρμάκου είναι μικρή.
 
4.3 Αντενδείξεις
Υπερευαισθησία (αλλεργία) στη βουδεσονίδη, στη φορμοτερόλη ή στην λακτόζη (η οποία περιέχει μικρές ποσότητες πρωτεϊνών γάλακτος).
 
4.4 Ιδιαίτερες προειδοποιήσεις και προφυλάξεις κατά τη χρήση
Σε περίπτωση διακοπής της θεραπείας, συνιστάται η δόση να μειώνεται σταδιακά και να μην διακόπτεται απότομα.
 
Αν οι ασθενείς βρίσκουν τη θεραπεία αναποτελεσματική ή υπερβαίνουν την υψηλότερη συνιστώμενη δόση του Pulmoton®, πρέπει να ζητήσουν ιατρική συμβουλή (βλ. 4.2 Δοσολογία και τρόπος χορήγησης). Η αυξανόμενη χρήση ταχείας δράσης βρογχοδιασταλτικών, για την άμεση ανακούφιση από τα συμπτώματα, είναι ένδειξη επιδείνωσης της υποκείμενης κατάστασης και επιβάλλει επανεκτίμηση της αντιασθματικής θεραπείας. Αιφνίδια και προοδευτική επιδείνωση της κατάστασης και απώλεια του ελέγχου του άσθματος ή της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας μπορεί να αποβεί απειλητική για τη ζωή του ασθενή και θα πρέπει να γίνει επείγουσα αξιολόγηση της κλινικής κατάστασης του ασθενή. Σ' αυτήν την περίπτωση πρέπει να επανεκτιμηθεί η ανάγκη αύξησης της δόσης των κορτικοστεροειδών, όπως π.χ. ένα σχήμα χορήγησης κορτικοστεροειδών από το στόμα ή θεραπεία με αντιβιοτικά, αν συνυπάρχει λοίμωξη.
 
Στους ασθενείς θα πρέπει να δίνεται η συμβουλή, να έχουν πάντα μαζί τους το ανακουφιστικό φάρμακό τους, είτε το Pulmoton® (για τους ασθενείς που χρησιμοποιούν το Pulmoton® ως θεραπεία συντήρησης και ανακούφισης) ή ένα ξεχωριστό βρογχοδιασταλτικό ταχείας δράσης (για τους ασθενείς που χρησιμοποιούν το Pulmoton® ως θεραπεία συντήρησης μόνο).
Θα πρέπει να υπενθυμίζεται στους ασθενείς να λαμβάνουν τη δόση συντήρησης με το Pulmoton® όπως τους έχει συνταγογραφηθεί ακόμη και όταν δεν παρουσιάζουν συμπτώματα. Η προφυλακτική χρήση του Pulmoton®, π.χ. πριν την άσκηση δεν έχει μελετηθεί. Οι κατ' επίκληση εισπνοές του Pulmoton® πρέπει να λαμβάνονται για την ανακούφιση των συμπτωμάτων του άσθματος αλλά δεν προορίζονται για την συνήθη προφυλακτική χρήση π.χ. πριν την άσκηση. Για αυτή τη χρήση πρέπει να εξετασθεί η χορήγηση ενός ξεχωριστού βρογχοδιασταλτικού ταχείας δράσης.
 
Εφόσον τα συμπτώματα του άσθματος τεθούν υπό έλεγχο, θα μπορούσε να εκτιμηθεί η ανάγκη σταδιακής μείωσης της δόσης του Pulmoton®. Η συστηματική παρακολούθηση των ασθενών κατά τη φάση μείωσης της δόσης είναι σημαντική. Πρέπει να χορηγείται η χαμηλότερη δραστική δόση του Pulmoton® (βλ. 4.2 Δοσολογία και τρόπος χορήγησης).
 
Οι ασθενείς δεν πρέπει να ξεκινούν με Pulmoton® κατά τη διάρκεια παροξυσμού ή αν έχουν σημαντική επιδείνωση ή οξεία επιδείνωση του άσθματος.
 
Κατά τη διάρκεια της θεραπείας με Pulmoton®, μπορεί να παρουσιασθούν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με το άσθμα καθώς και παροξύνσεις αυτού. Αν τα συμπτώματα δεν ελέγχονται ή επιδεινώνονται μετά την έναρξη της χορήγησης του Pulmoton®, θα πρέπει να συνιστάται στους ασθενείς να συνεχίζουν μεν τη θεραπεία με αυτό, αλλά να ζητούν επίσης ιατρική συμβουλή.
 
Όπως και με άλλες θεραπείες που χορηγούνται υπό μορφή εισπνοών, είναι πιθανή η εμφάνιση παράδοξου βρογχόσπασμου, με άμεση επίταση της δύσπνοιας μετά την εισπνοή της χορηγούμενης δόσης. Σε αυτή την περίπτωση το Pulmoton® πρέπει να διακόπτεται αμέσως. Πρέπει να επανεκτιμάται η θεραπεία και να δίνεται άλλη εναλλακτική αγωγή, όταν κρίνεται αναγκαίο. Ο παράδοξος βρογχόσπασμος ανταποκρίνεται σε εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά ταχείας δράσης και πρέπει να αντιμετωπίζεται άμεσα (βλ. παράγραφο 4.8).
 
Είναι επίσης πιθανή η εμφάνιση συστηματικών επιδράσεων μετά τη χρήση κάποιου εισπνεόμενου κορτικοστεροειδούς, ιδιαίτερα κατά τη συνταγογράφηση υψηλών δόσεων για μεγάλες χρονικές περιόδους. Η εμφάνιση αυτών των επιδράσεων είναι πολύ λιγότερο πιθανή με τη θεραπεία υπό μορφή εισπνοών, σε σύγκριση με τα από του στόματος χορηγούμενα κορτικοστεροειδή. Οι πιθανές συστηματικές επιδράσεις περιλαμβάνουν σύνδρομο Cushing, χαρακτηριστικά τύπου Cushing, καταστολή των επινεφριδίων, καθυστέρηση της ανάπτυξης στα παιδιά και τους εφήβους, μείωση της οστικής πυκνότητας, καταρράκτη, γλαύκωμα και σπανιότερα μια σειρά επιδράσεων στην ψυχολογία και τη συμπεριφορά συμπεριλαμβανομένων ψυχοκινητικής υπερδραστηριότητας, διαταραχών ύπνου, άγχους, κατάθλιψης ή επιθετικότητας (ειδικά στα παιδιά) (βλ. παράγραφο 4.8).
 
Συνιστάται ο τακτικός έλεγχος του ύψους των παιδιών που λαμβάνουν μακροχρόνια θεραπεία με εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή. Αν η ανάπτυξη επιβραδυνθεί, θα πρέπει να επαναξιολογείται η θεραπεία με σκοπό τη μείωση της δόσης των εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών. Τα οφέλη της θεραπείας με κορτικοστεροειδή θα πρέπει να σταθμίζονται προσεκτικά έναντι του πιθανού κινδύνου αναστολής της ανάπτυξης. Επιπλέον, πρέπει να εξετάζεται η πιθανότητα να παραπέμπεται ο ασθενής σε πνευμονολόγο που ειδικεύεται στα παιδιά.
 
Περιορισμένα στοιχεία από μακροχρόνιες μελέτες έδειξαν ότι τα περισσότερα παιδιά και οι περισσότεροι έφηβοι που λαμβάνουν εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή τελικά επιτυγχάνουν το αναμενόμενο ύψος ως ενήλικες. Ωστόσο, έχει παρατηρηθεί στην αρχή μια μικρή αλλά παροδική μείωση στην ανάπτυξη (περίπου 1 cm). Αυτό συνήθως παρουσιάζεται μέσα στον πρώτο χρόνο θεραπείας.
 
Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πιθανές επιδράσεις στην οστική πυκνότητα, ιδιαίτερα σε ασθενείς που χορηγούνται υψηλές δόσεις για μεγάλο διάστημα και οι οποίοι έχουν συνυπάρχοντες παράγοντες κινδύνου για οστεοπόρωση. Μακροχρόνιες μελέτες σε παιδιά με εισπνεόμενη βουδεσονίδη, με μέση ημερήσια δοσολογία 400 μικρογραμμάρια (μετρούμενη δόση) ή σε ενήλικες με ημερήσια δοσολογία 800 μικρογραμμάρια (μετρούμενη δόση), δεν έδειξαν κάποια σημαντική επίδραση στην οστική πυκνότητα. Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με την επίδραση του Pulmoton® σε υψηλότερες δόσεις.
 
Όταν υπάρχει υπόνοια διαταραχής της λειτουργίας των επινεφριδίων από προηγούμενη συστηματική θεραπεία με στεροειδή, η αλλαγή της θεραπείας των ασθενών σε θεραπεία με Pulmoton® πρέπει να γίνεται με προσοχή.
 
Τα οφέλη της θεραπείας με εισπνεόμενη βουδεσονίδη κανονικά ελαχιστοποιούν την ανάγκη χορήγησης στεροειδών από του στόματος. Στους ασθενείς όμως που αλλάζουν από στεροειδή χορηγούμενα από του στόματος, ο κίνδυνος υπολειτουργίας των επινεφριδίων μπορεί να διατηρηθεί για αρκετό χρονικό διάστημα. Επίσης κίνδυνο μπορεί να αντιμετωπίζουν και οι ασθενείς που στο παρελθόν χρειάστηκαν επειγόντως θεραπεία με υψηλές δόσεις κορτικοστεροειδών ή παρατεταμένη θεραπεία με υψηλές δόσεις εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών. Σε αυτές τις καταστάσεις πρέπει να παρακολουθείται τακτικά η λειτουργία του άξονα υποθάλαμος-υπόφυση-επινεφρίδια. Η παρατεταμένη θεραπεία με υψηλές δόσεις εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών, ιδιαίτερα δόσεων υψηλότερων απο τις συνιστώμενες, μπορεί να οδηγήσει σε κλινικά σημαντική επινεφριδιακή καταστολή. Θα πρέπει να εξετάζεται η προσθήκη θεραπείας με συστηματικά χορηγούμενα κορτικοστεροειδή κατά τις περιόδους καταπόνησης (stress) όπως κατά τη διάρκεια σοβαρών λοιμώξεων ή συγκεκριμένων χειρουργικών επεμβάσεων. Ταχεία μείωση της δόσης των στεροειδών μπορεί να οδηγήσει σε οξεία επινεφριδιακή κρίση. Τα σημεία και συμπτώματα που μπορεί να παρατηρηθούν σε οξεία επινεφριδιακή κρίση μπορεί να είναι ασαφή αλλά ενδέχεται να περιλαμβάνουν ανορεξία, κοιλιακό άλγος, απώλεια βάρους, αίσθημα κούρασης, κεφαλαλγία, ναυτία, έμετο, μειωμένα επίπεδα συνείδησης, σπασμούς, υπόταση και υπογλυκαιμία.
 
Η συμπληρωματική θεραπεία με συστηματικά στεροειδή ή εισπνεόμενη βουδεσονίδη δεν πρέπει να διακόπτεται απότομα.
 
Κατά τη μετάβαση από την από του στόματος θεραπεία σε Pulmoton® εκδηλώνεται μία γενικά χαμηλότερη συστηματική στεροειδής δράση, η οποία μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση αλλεργικών ή αρθριτικών συμπτωμάτων, όπως ρινίτιδας, εκζέματος και μυϊκού πόνου ή πόνου στις αρθρώσεις. Θα πρέπει να ξεκινά ειδική θεραπεία για αυτές τις καταστάσεις. Υποψία γενικής ανεπαρκούς γλυκοκορτικοστεροειδούς δράσης πρέπει να υπάρξει εάν, σε σπάνιες περιπτώσεις, εκδηλωθούν συμπτώματα όπως κούραση, κεφαλαλγία, ναυτία και έμετος. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μερικές φορές είναι απαραίτητη η παροδική αύξηση της δόσης των από του στόματος γλυκοκορτικοστεροειδών. 
 
Για να μειωθεί ο κίνδυνος μυκητίασης του στοματοφάρυγγα θα πρέπει να συνιστάται στον ασθενή να ξεπλένει το στόμα του με νερό μετά την εισπνοή της δόσης συντήρησης. Αν παρουσιαστεί στοματοφαρυγγική μυκητίαση, ο ασθενής θα πρέπει επίσης να ξεπλένει το στόμα του με νερό και μετά από τις κατ' επίκληση εισπνοές.
 
Ταυτόχρονη θεραπεία με ιτρακοναζόλη, ριτοναβίρη ή άλλους ισχυρούς αναστολείς του CYP3A4 πρέπει να αποφεύγεται (βλ. 4.5 Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα και άλλες μορφές αλληλεπίδρασης). Αν αυτό δεν είναι εφικτό, πρέπει το χρονικό διάστημα που παρεμβάλλεται μεταξύ της χορήγησης των φαρμάκων που εμφανίζουν αλληλεπιδράσεις να είναι όσο το δυνατόν μεγαλύτερο.
Το Pulmoton® ως θεραπεία συντήρησης και ανακούφισης δεν συνιστάται σε ασθενείς που χρησιμοποιούν ισχυρούς αναστολείς του CYP3A4.
 
Το Pulmoton® πρέπει να χορηγείται με προσοχή σε ασθενείς με θυρεοειδοτοξίκωση, φαιοχρωμοκύτωμα, σακχαρώδη διαβήτη, μη αντιμετωπισθείσα υποκαλιαιμία, υπερτροφική αποφρακτική μυοκαρδιοπάθεια, ιδιοπαθή υποβαλβιδική αορτική στένωση, σοβαρή υπέρταση, ανεύρυσμα ή άλλες σοβαρές καρδιαγγειακές παθήσεις, όπως ισχαιμική καρδιοπάθεια, ταχυαρρυθμίες, ή σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια.
 
Πρέπει να δίνεται με προσοχή σε ασθενείς με επιμήκυνση του QTc-διαστήματος. Η φορμοτερόλη από μόνη της μπορεί να προκαλέσει επιμήκυνση του QTc-διαστήματος.
 
Θα πρέπει να εκτιμηθεί η ανάγκη χορήγησης και η δόση των εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών σε ασθενείς με ενεργό ή λανθάνουσα πνευμονική φυματίωση, μυκητιασικές ή ιογενείς λοιμώξεις των αεραγωγών.
 
Δυνητικά σοβαρή υποκαλιαιμία μπορεί να προκύψει σαν αποτέλεσμα υψηλών δόσεων β2-διεγερτών. Η ταυτόχρονη χορήγηση β2-διεγερτών με φάρμακα, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν υποκαλιαιμία ή να ενισχύσουν τις συνέπειες της υποκαλιαιμίας π.χ. παράγωγα ξανθίνης, στεροειδή και διουρητικά, μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα πρόκλησης υποκαλιαιμίας των β2-διεγερτών. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε ασθενείς με ασταθές άσθμα που χρησιμοποιούν διάφορα βρογχοδιασταλτικά για άμεση ανακούφιση, με οξεία κρίση σοβαρού άσθματος, καθώς ο σχετικός κίνδυνος υποκαλιαιμίας μπορεί να ενισχυθεί από την υποξία και σε άλλες καταστάσεις που είναι αυξημένη η πιθανότητα εμφάνισης των ανεπιθύμητων ενεργειών της υποκαλιαιμίας. Σε τέτοιες περιπτώσεις συνιστάται να ελέγχονται τα επίπεδα του καλίου.
 
Όπως με όλους τους β2-διεγέρτες, σε διαβητικούς ασθενείς πρέπει να ελέγχονται συχνότερα τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα.
Το Pulmoton® περιέχει λακτόζη 12,0-12,4 mg ανά περιεχόμενη δόση. Το έκδοχο λακτόζη περιέχει μικρές ποσότητες πρωτεϊνών γάλακτος, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση.     
 
4.5 Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα και άλλες μορφές αλληλεπίδρασης
 
Φαρμακοκινητικές αλληλεπιδράσεις
Ισχυροί αναστολείς του CYP3A4 (π.χ. κετοκοναζόλη, ιτρακοναζόλη, βορικοναζόλη, ποσακοναζόλη, κλαριθρομυκίνη, τελιθρομυκίνη, νεφαζοδόνη και αναστολείς της πρωτεάσης HIV) είναι πιθανό να αυξήσουν σημαντικά τα επίπεδα της βουδεσονίδης στο πλάσμα και η συγχορήγησή τους πρέπει να αποφεύγεται. Εάν αυτό δεν είναι εφικτό, το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ της χορήγησης του αναστολέα και της βουδεσονίδης πρέπει να είναι όσο το δυνατό μεγαλύτερο (βλ. παράγραφο 4.4). Το Pulmoton® ως θεραπεία συντήρησης και ανακούφισης δεν συνιστάται σε ασθενείς που χρησιμοποιούν ισχυρούς αναστολείς του CYP3A4.
 
Δόση 200 mg μία φορά την ημέρα κετοκοναζόλης, ενός ισχυρού αναστολέα του CYP3A4 αύξησε τα επίπεδα πλάσματος της συγχορηγούμενης απο του στόματος βουδεσονίδης (εφάπαξ δόση 3 mg) κατά μέσο όρο 6 φορές. Όταν η κετοκοναζόλη χορηγήθηκε 12 ώρες μετά τη βουδεσονίδη, η συγκέντρωση αυξήθηκε μόνο 3 φορές κατά μέσο όρο, αποδεικνύοντας ότι ο διαχωρισμός του χρόνου χορήγησης μπορεί να μειώσει την αύξηση των συγκεντρώσεων στο πλάσμα. Περιορισμένα δεδομένα σχετικά με αυτήν την αλληλεπίδραση για υψηλές δόσεις εισπνεόμενης βουδεσονίδης δείχνουν ότι μία σημαντική αύξηση των επιπέδων στο πλάσμα (4 φορές κατά μέσο όρο) μπορεί να συμβεί εάν 200 mg ιτρακοναζόλης μία φορά ημερησίως χορηγηθούν ταυτόχρονα με εισπνεόμενη βουδεσονίδη (εφάπαξ δόση των 1000 μg).
 
Φαρμακοδυναμικές αλληλεπιδράσεις
Οι αποκλειστές των β-αδρενεργικών υποδοχέων μπορεί να μειώσουν ή να αναστείλουν τη δράση της φορμοτερόλης. Επομένως, το Pulmoton® δεν πρέπει να χορηγείται μαζί με β-αδρενεργικούς αποκλειστές (συμπεριλαμβάνονται οι οφθαλμικές σταγόνες β-αποκλειστών), εκτός αν υπάρχει επιτακτική ανάγκη.
 
Η συγχορήγηση με κινιδίνη, δισοπυραμίδη, προκαϊναμίδη, φαινοθειαζίνες, αντιισταμινικά (τερφεναδίνη), αναστολείς της μονοαμινο-οξειδάσης και τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά μπορεί να επιμηκύνει το διάστημα QTc του ηλεκτροκαρδιογραφήματος και να αυξήσει τον κίνδυνο κοιλιακών αρρυθμιών.
 
Επιπλέον, η L-Dopa, η L-θυροξίνη, η οξυτοκίνη και η αλκοόλη μπορεί να επηρεάσουν δυσμενώς την καρδιακή ανοχή έναντι των β2-συμπαθητικομιμητικών παραγόντων.
 
Ταυτόχρονη θεραπεία με αναστολείς της μονο-αμινο-οξειδάσης ή παράγοντες με παρόμοιες ιδιότητες, όπως η φουραζολιδόνη και η προκαρβαζίνη, μπορεί να προκαλέσει υπερτασική αντίδραση.
 
Υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης αρρυθμιών σε ασθενείς που υποβάλλονται ταυτόχρονα σε αναισθησία με αλογονωμένους υδρογονάνθρακες.
 
Η ταυτόχρονη χορήγηση άλλων β-αδρενεργικών φαρμάκων μπορεί να έχει δυνητικά αθροιστική δράση.
 
Η υποκαλιαιμία μπορεί να επιτείνει την προδιάθεση για αρρυθμίες σε ασθενείς στους οποίους χορηγούνται καρδιοτονωτικοί γλυκοσίδες (δακτυλίτιδα).
 
Δεν έχει παρατηρηθεί αλληλεπίδραση της βουδεσονίδης και της φορμοτερόλης με τα άλλα φάρμακα που χορηγούνται για τη θεραπεία του άσθματος.
 
4.6 Κύηση και γαλουχία
Δεν υπάρχουν διαθέσιμα κλινικά στοιχεία για το Pulmoton® ή για τη συγχορήγηση βουδεσονίδης με φορμοτερόλη κατά τη διάρκεια της κύησης. Στοιχεία από μία μελέτη εμβρυϊκής ανάπτυξης σε ποντικούς, δεν έδειξαν κάποια πρόσθετη δράση από τον συνδυασμό.
 
Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία από τη χρήση της φορμοτερόλης σε εγκύους. Σε μελέτες αναπαραγωγής σε πειραματόζωα η φορμοτερόλη προκάλεσε ανεπιθύμητες ενέργειες σε πολύ υψηλά επίπεδα έκθεσης (βλ. 5.3 Προκλινικά στοιχεία για την ασφάλεια).
 
Στοιχεία που προέκυψαν από 2000 περίπου κυήσεις δεν δείχνουν αύξηση του κινδύνου τερατογένεσης, η οποία να σχετίζεται με τη χορήγηση εισπνεόμενης βουδεσονίδης. Σε μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε πειραματόζωα στα οποία χορηγήθηκαν γλυκοκορτικοστεροειδή, παρατηρήθηκε ότι προκλήθηκαν δυσπλασίες (βλ. 5.3 Προκλινικά στοιχεία για την ασφάλεια). Πιθανότατα το γεγονός αυτό δεν σχετίζεται με τον άνθρωπο κατά τη χορήγηση των συνιστώμενων θεραπευτικών δόσεων.
 
Από μελέτες σε πειραματόζωα φαίνεται ότι η χορήγηση υπερβολικών δόσεων γλυκοκορτικοστεροειδών πριν τον τοκετό έχει κάποια σχέση με αυξημένο κίνδυνο επιβράδυνσης της ενδομήτριας ανάπτυξης του εμβρύου, εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου στους ενήλικες και εμφάνισης μόνιμων μεταβολών στην πυκνότητα των υποδοχέων των γλυκοκορτικοστεροειδών, στον μεταβολισμό και τη λειτουργία των νευροδιαβιβαστών σε επίπεδα έκθεσης μικρότερα των δόσεων που προκαλούν τερατογένεση.
 
Κατά τη διάρκεια της κύησης, το Pulmoton® πρέπει να χορηγείται μόνο όταν τα οφέλη αντισταθμίζουν τους πιθανούς κινδύνους. Η χορηγούμενη δοσολογία θα πρέπει να είναι η μικρότερη δυνατή που απαιτείται για τον ικανοποιητικό έλεγχο του άσθματος.
 
Η βουδεσονίδη απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα. Ωστόσο, σε θεραπευτικές δόσεις δεν προβλέπεται καμία δράση στα παιδιά που θηλάζουν. Δεν είναι γνωστό αν η φορμοτερόλη διέρχεται στο μητρικό γάλα. Σε αρουραίους, ανιχνεύτηκαν μικρές ποσότητες φορμοτερόλης στο μητρικό γάλα. Η χορήγηση του Pulmoton® σε γυναίκες που θηλάζουν πρέπει να γίνεται μόνο εφόσον θεωρηθεί ότι το αναμενόμενο όφελος για τη μητέρα είναι μεγαλύτερο από τον πιθανό κίνδυνο για το παιδί.
 
4.7 Επίδραση στην ικανότητα οδήγησης και χειρισμού μηχανημάτων
Το Pulmoton® δεν έχει καμία ή έχει αμελητέα επίδραση στην ικανότητα οδήγησης και χειρισμού μηχανημάτων.
 
4.8 Ανεπιθύμητες ενέργειες
Επειδή το Pulmoton® περιέχει βουδεσονίδη και φορμοτερόλη, μπορεί να εμφανισθούν οι ίδιες ανεπιθύμητες ενέργειες που έχουν αναφερθεί για τα συστατικά αυτά. Δεν έχει παρατηρηθεί αύξηση στη συχνότητα εμφάνισης των ανεπιθύμητων ενεργειών μετά τη συγχορήγηση των δυο συστατικών. Οι πιο συχνά εμφανιζόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι οι φαρμακολογικά αναμενόμενες παρενέργειες της θεραπείας με β2-διεγέρτες, όπως τρόμος και αίσθημα παλμών. Αυτές τείνουν να είναι ήπιες και συνήθως εξαφανίζονται μέσα στις πρώτες μέρες της θεραπείας. Σε μια κλινική μελέτη διάρκειας 3 ετών με βουδεσονίδη σε χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια παρουσιάστηκαν εκχυμώσεις στο δέρμα και πνευμονία με συχνότητα 10% και 6% αντίστοιχα, σε σύγκριση με 4% και 3% στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου (p<0.001 και p<0.01 αντίστοιχα).
 
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με τη βουδεσονίδη και τη φορμοτερόλη αναφέρονται κατωτέρω, ταξινομημένες σύμφωνα με την κατηγορία του οργανικού συστήματος και την συχνότητα. Η συχνότητα προσδιορίζεται ως: πολύ συχνές (≥1/10), συχνές (≥1/100, <1/10), όχι συχνές (≥1/1000, <1/100), σπάνιες (≥1/10.000, <1/1000) και πολύ σπάνιες (<1/10.000).
 
 
Λοιμώξεις και παρασιτώσεις
Συχνές
Καντιντίαση του στοματοφάρυγγα
Διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος
Σπάνιες
Άμεσες και καθυστερημένες αντιδράσεις υπερευαισθησίας π.χ εξάνθημα, κνίδωση, κνησμός, δερματίτιδα, αγγειοοίδημα και αναφυλακτική αντίδραση
Διαταραχές του ενδοκρινικού συστήματος
Πολύ σπάνιες
Σύνδρομο Cushing, καταστολή των επινεφριδίων, καθυστέρηση της ανάπτυξης, μείωση της οστικής πυκνότητας
Διαταραχές του μεταβολισμού και της θρέψης
Σπάνιες
Υποκαλιαιμία
Πολύ σπάνιες
Υπεργλυκαιμία
 
 
Ψυχιατρικές διαταραχές
Όχι συχνές
Επιθετικότητα, ψυχοκινητική υπερδραστηριότητα, άγχος, διαταραχές ύπνου
Πολύ σπάνιες
Κατάθλιψη, διαταραχές της συμπεριφοράς (κυρίως στα παιδιά)
 
Διαταραχές του νευρικού συστήματος
Συχνές
Κεφαλαλγία, τρόμος
Όχι συχνές
Ζάλη
Πολύ σπάνιες
Διαταραχές της γεύσης
Οφθαλμικές διαταραχές
Πολύ σπάνιες
Καταρράκτης και γλαύκωμα
Καρδιακές διαταραχές
Συχνές
Αίσθημα παλμών
Όχι συχνές
Ταχυκαρδία
Σπάνιες
Καρδιακές αρρυθμίες π.χ. κολπική μαρμαρυγή, υπερκοιλιακή ταχυκαρδία, εκτακτοσυστολές
Πολύ σπάνιες
Στηθάγχη, παράταση του QTc- διαστήματος
Αγγειακές διαταραχές
Πολύ σπάνιες
Μεταβολές της αρτηριακής πίεσης
Διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος, του θώρακα και του μεσοθωρακίου
 
Συχνές
Ήπιος ερεθισμός του λάρυγγα, βήχας, βράγχος φωνής
Σπάνιες
Βρογχόσπασμος
Διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος
Όχι συχνές
Ναυτία
Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού
Όχι συχνές
Εκχυμώσεις
Διαταραχές του μυοσκελετικού συστήματος και του συνδετικού ιστού
Όχι συχνές
Μυϊκές κράμπες
 
Η καντιντίαση του στοματοφάρυγγα οφείλεται στην απόθεση του φαρμάκου. Για να μειωθεί ο κίνδυνος θα πρέπει να συνιστάται στον ασθενή να ξεπλένει το στόμα του με νερό μετά από κάθε δόση. Η καντιντίαση του στοματοφάρυγγα συνήθως ανταποκρίνεται σε τοπική θεραπεία με αντιμηκυτιασικά χωρίς να απαιτείται διακοπή της χορήγησης του εισπνεόμενου κορτικοστεροειδούς. 
 
Όπως συμβαίνει με όλα τα εισπνεόμενα φάρμακα, σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να παρατηρηθεί παράδοξος βρογχόσπασμος που επηρεάζει λιγότερους από 1 στους 10.000 ασθενείς, με άμεση επίταση του συριγμού και της δύσπνοιας μετά τη λήψη της δόσης. Ο παράδοξος βρογχόσπασμος ανταποκρίνεται σε εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά ταχείας δράσης και πρέπει να αντιμετωπίζεται άμεσα. Το Pulmοτοn® θα πρέπει να διακοπεί αμέσως και ο ασθενής θα πρέπει να αξιολογηθεί και εάν είναι απαραίτητο θα πρέπει να του χορηγηθεί εναλλακτική θεραπεία (Βλ. παράγραφο 4.4  ).
 
Είναι πιθανή η εμφάνιση συστηματικών επιδράσεων μετά τη χρήση κάποιου εισπνεόμενου κορτικοστεροειδούς, ιδιαίτερα κατά τη συνταγογράφηση υψηλών δόσεων για μεγάλες χρονικές περιόδους. Η εμφάνιση αυτών των επιδράσεων είναι πολύ λιγότερο πιθανή με τη θεραπεία υπό μορφή εισπνοών, σε σύγκριση με τα από του στόματος χορηγούμενα κορτικοστεροειδή. Οι πιθανές συστηματικές επιδράσεις περιλαμβάνουν σύνδρομο Cushing, χαρακτηριστικά τύπου Cushing, καταστολή των επινεφριδίων, καθυστέρηση της ανάπτυξης στα παιδιά και τους εφήβους, μείωση της οστικής πυκνότητας, καταρράκτη και γλαύκωμα. Αυξημένη ευπάθεια σε λοιμώξεις και διαταραχές στην ικανότητα προσαρμογής σε συνθήκες καταπόνησης (stress) μπορούν επίσης να εκδηλωθούν. Οι επιδράσεις εξαρτώνται πιθανώς από τη δόση, τη διάρκεια της έκθεσης, την ταυτόχρονη και προηγούμενη έκθεση σε στεροειδή και την ατομική ευαισθησία. Η θεραπεία με β2-διεγέρτες μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα αύξηση στα επίπεδα στο αίμα της ινσουλίνης, των ελεύθερων λιπαρών οξέων, της γλυκερόλης και των κετονών.
 
4.9 Υπερδοσολογία
Η υπερδοσολογία της φορμοτερόλης μπορεί να οδηγήσει σε συμπτωματολογία τυπική της δράσης των β2-αδρενεργικών διεγερτών: τρόμο, κεφαλαλγία, αίσθημα παλμών. Συμπτώματα που έχουν αναφερθεί σε μεμονωμένες περιπτώσεις είναι ταχυκαρδία, υπεργλυκαιμία, υποκαλιαιμία, παράταση του QTc-διαστήματος, αρρυθμία, ναυτία και έμετος. Συνιστάται υποστηρικτική και συμπτωματική αντιμετώπιση. Χορήγηση 90 mcg φορμοτερόλης κατά τη διάρκεια 3 ωρών σε ασθενείς με οξεία απόφραξη των αεραγωγών δεν προβλημάτισε σχετικά με την ασφάλεια του φαρμάκου.
 
Οξεία υπερδοσολογία με βουδεσονίδη, ακόμα και σε υπερβολικές δόσεις, δεν αναμένεται να αποτελέσει κλινικό πρόβλημα. Σε μακροχρόνια χρήση υπερβολικών δόσεων γλυκοκορτικοστεροειδών είναι δυνατό να παρουσιασθούν οι γνωστές συστηματικές ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως υπερέκκριση κορτιζόλης και καταστολή της λειτουργίας των επινεφριδίων.
 
Σε περίπτωση που η θεραπεία με Pulmoton® πρέπει να διακοπεί λόγω υπερδοσολογίας του επιμέρους συστατικού του φαρμάκου, της φορμοτερόλης, θα πρέπει να εξετασθεί η εξασφάλιση κατάλληλης θεραπείας με εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές.
 
5. ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ
5.1 Φαρμακοδυναμικές ιδιότητες
Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Αδρενεργικά και άλλα φάρμακα για αποφρακτικές νόσους των αεραγωγών. Κωδικός ATC: R03AK07
 
Mηχανισμός δράσης και φαρμακοδυναμικές επιδράσεις
Το Pulmoton® περιέχει φορμοτερόλη και βουδεσονίδη, οι οποίες έχουν διαφορετικό μηχανισμό δράσης και παρουσιάζουν αθροιστική δράση όσον αφορά τη μείωση των παροξύνσεων του άσθματος. Οι ιδιαίτερες ιδιότητες της βουδεσονίδης και της φορμοτερόλης επιτρέπουν την χορήγηση του συνδυασμού στο άσθμα τόσο ως θεραπεία συντήρησης και ανακούφισης, όσο και ως θεραπεία συντήρησης μόνο.
Ο μηχανισμός δράσης των δυο συστατικών αναφέρεται παρακάτω:
 
Βουδεσονίδη
Η βουδεσονίδη είναι ένα γλυκοκορτικοστεροειδές το οποίο όταν εισπνέεται έχει δοσοεξαρτώμενη αντιφλεγμονώδη δράση στους αεραγωγούς, με αποτέλεσμα τη μείωση των συμπτωμάτων και την εκδήλωση λιγότερων παροξύνσεων του άσθματος. Η εισπνεόμενη βουδεσονίδη έχει λιγότερο σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες από τα κορτικοστεροειδή που χορηγούνται συστηματικά. Ο ακριβής μηχανισμός, εκ του οποίου προκύπτει η αντιφλεγμονώδης δράση των γλυκοκορτικοειδών, δεν είναι γνωστός.
 
Φορμοτερόλη
Η φορμοτερόλη είναι ένας εκλεκτικός αγωνιστής των β2-αδρενεργικών υποδοχέων, η οποία όταν εισπνέεται έχει σαν αποτέλεσμα την γρήγορη και παρατεταμένη χάλαση των λείων μυϊκών ινών των βρόγχων σε ασθενείς με αναστρέψιμη απόφραξη των αεραγωγών. Η βρογχοδιασταλτική δράση είναι δοσοεξαρτώμενη, με έναρξη του αποτελέσματος εντός 1-3 λεπτών. Η δράση διαρκεί τουλάχιστον 12 ώρες μετά από την εφάπαξ χορήγηση.
 
Συνδυασμός βουδεσονίδης και φορμοτερόλης
Άσθμα
Κλινική αποτελεσματικότητα του συνδυασμού βουδεσονίδης και φορμοτερόλης ως θεραπεία συντήρησης
Κλινικές μελέτες με ενήλικες έδειξαν ότι η προσθήκη της φορμοτερόλης στη θεραπεία του άσθματος με βουδεσονίδη συνέβαλε στη βελτίωση των συμπτωμάτων της νόσου και της πνευμονικής λειτουργίας, όπως επίσης και στη μείωση των παροξύνσεων.
 
Σε δύο μελέτες διάρκειας 12 εβδομάδων η επίδραση του συνδυασμού βουδεσονίδης και φορμοτερόλης στη λειτουργία των πνευμόνων ήταν ίδια με αυτή του ελεύθερου συνδυασμού της φορμοτερόλης και της βουδεσονίδης και μεγαλύτερη από αυτή της βουδεσονίδης μόνης. Όλες οι ομάδες θεραπείας χρησιμοποίησαν ένα β2-διεγέρτη βραχείας δράσης κατ' επίκληση. Δεν υπάρχουν ενδείξεις εξασθένησης της αντιασθματικής δράσης με την πάροδο του χρόνου.
 
Σε μια παιδιατρική μελέτη 12 εβδομάδων σε 85 παιδιά ηλικίας 6 -11 ετών, χορηγήθηκε συνδυασμός βουδεσονίδης και φορμοτερόλης ως θεραπεία συντήρησης (2 εισπνοές των 100/6 μικρογραμμαρίων/εισπνοή δύο φορές την ημέρα), μαζί με β2-διεγέρτη βραχείας δράσης κατ' επίκληση. Η πνευμονική λειτουργία βελτιώθηκε και η θεραπεία ήταν καλά ανεκτή συγκριτικά με την αντίστοιχη δόση βουδεσονίδης.
 
Κλινική αποτελεσματικότητα του συνδυασμού βουδεσονίδης και φορμοτερόλης ως θεραπεία συντήρησης και ανακούφισης
Συνολικά 12076 ασθματικοί ασθενείς συμπεριελήφθηκαν σε πέντε διπλές-τυφλές κλινικές μελέτες αποτελεσματικότητας και ασφάλειας (4447 τυχαιοποιήθηκαν σε συνδυασμό βουδεσονίδης και φορμοτερόλης ως θεραπεία συντήρησης και ανακούφισης) για 6 ή 12 μήνες. Οι ασθενείς έπρεπε να έχουν συμπτώματα παρά την καθημερινή χρήση εισπνεόμενου γλυκοκορτικοστεροειδούς.
 
Η χορήγηση συνδυασμού βουδεσονίδης και φορμοτερόλης ως θεραπεία συντήρησης και ανακούφισης παρείχε στατιστικά και κλινικά σημαντική μείωση των σοβαρών παροξύνσεων σε σχέση με όλες τις θεραπείες σύγκρισης και στις 5 μελέτες. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται η σύγκριση του συνδυασμού βουδεσονίδης και φορμοτερόλης σε υψηλότερη δόση συντήρησης με τερβουταλίνη ως ανακουφιστικό φάρμακο (στη μελέτη 735) και του συνδυασμού βουδεσονίδης και φορμοτερόλης σε ίδια δόση συντήρησης με φορμοτερόλη ή τερβουταλίνη ως ανακουφιστικό φάρμακο (μελέτη 734) (πίνακας 1). Στην μελέτη 735, η πνευμονική λειτουργία, ο έλεγχος των συμπτωμάτων, και η λήψη ανακουφιστικής αγωγής ήταν όμοια σε όλες τις ομάδες θεραπείας. Συνολικά και στις 5 μελέτες, οι ασθενείς που λάμβαναν το συνδυασμό βουδεσονίδης και φορμοτερόλης ως θεραπεία συντήρησης και ανακούφισης, δεν χρειάστηκαν κατ' επίκληση εισπνοές για ανακούφιση, κατά μέσο όρο στο 57% των ημερών της θεραπείας. Δεν υπήρχε καμία ένδειξη ανάπτυξης ανοχής σε αυτό το χρονικό διάστημα.
 
Πίνακας 1 Γενική επισκόπηση των σοβαρών παροξύνσεων στις κλινικές μελέτες
No Μελέτης,
Διάρκεια
 
Ομάδες θεραπείας
N
Σοβαρές παροξύνσεις/α
 
Αριθμός Επεισοδίων
Παροξύνσεις/ ασθενή-έτος
Μελέτη 735,
6 μήνες
Συνδυασμός βουδεσονίδης/ φορμοτερόλης 160/4,5 mcg bd + κατ'επίκληση
1103
125
0.23β
 
Συνδυασμός βουδεσονίδης/ φορμοτερόλης 320/9 mcg bd + terbutaline 0,4 mg κατ'επίκληση
1099
173
0.32
 
Salmeterol/fluticasone 2x25/125 mcg bd +
terbutaline 0,4 mg κατ'επίκληση
1119
208
0.38
Μελέτη 734,
12 μήνες
Συνδυασμός βουδεσονίδης/ φορμοτερόλης 160/4.5 mcg bd + κατ'επίκληση
1107
194
0.19β
 
Συνδυασμός βουδεσονίδης/ φορμοτερόλης 160/4.5 mcg bd + formoterol 4.5 mcg κατ'επίκληση
1137
296
0.29
 
Συνδυασμός βουδεσονίδης/ φορμοτερόλης 160/4.5 mcg bd + terbutaline 0.4 mg κατ'επίκληση
1138
377
0.37
α Νοσηλεία σε Νοσοκομείο/θεραπεία σε Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών ή θεραπεία με από του στόματος χορηγούμενα στεροειδή
β Η μείωση της συχνότητας των παροξύνσεων είναι στατιστικά σημαντική (P<0,01) και για τις δύο συγκρίσεις
 
Σε 2 άλλες μελέτες με ασθενείς που χρειάζονταν ιατρική φροντίδα λόγω οξέων συμπτωμάτων άσθματος, ο συνδυασμός βουδεσονίδης και φορμοτερόλης παρείχε γρήγορη και αποτελεσματική ανακούφιση από τον βρογχόσπασμο όμοια με τη σαλβουταμόλη και τη φορμοτερόλη.
 
ΧΑΠ
Σε δυο μελέτες διάρκειας 12 μηνών αξιολογήθηκαν η επίδραση στην πνευμονική λειτουργία και η συχνότητα εμφάνισης των παροξύνσεων (που καθορίστηκε με βάση τη λήψη στεροειδών από το στόμα και/ή τη θεραπεία με αντιβιοτικά και/ή την εισαγωγή σε νοσοκομείο) σε ασθενείς με σοβαρή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Η μέση FEV1 κατά την εισαγωγή στην μελέτη ήταν 36% της προβλεπόμενης φυσιολογικής. Ο μέσος αριθμός παροξυσμών ανά έτος (όπως καθορίστηκε ανωτέρω) μειώθηκε σημαντικά με το συνδυασμό βουδεσονίδης- φορμοτερόλης συγκριτικά με την φορμοτερόλη ως μονοθεραπεία ή το εικονικό φάρμακο (μέση συχνότητα 1,4 σε σύγκριση με 1,8-1,9 στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου/φορμοτερόλης). Ο μέσος αριθμός των ημερών που χορηγήθηκαν από του στόματος στεροειδή/ασθενή στη διάρκεια των 12 μηνών ήταν ελαφρώς μειωμένος στην ομάδα του συνδυασμού βουδεσονίδης-φορμοτερόλης (7-8 ημέρες/ασθενή/έτος συγκριτικά με 11-12 και 9-12 ημέρες στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου και της φορμοτερόλης αντίστοιχα). Όσον αφορά στις μεταβολές των παραμέτρων της πνευμονικής λειτουργίας, όπως ο FEV1, ο συνδυασμός βουδεσονίδης-φορμοτερόλης δεν ήταν ανώτερος από την μονοθεραπεία με φορμοτερόλη.  
 
5.2 Φαρμακοκινητικές ιδιότητες
 
Απορρόφηση
Ο συνδυασμός βουδεσονίδης-φορμοτερόλης και τα επιμέρους συστατικά του σε ελεύθερο συνδυασμό έχουν δείξει ότι είναι βιοϊσοδύναμα σε σχέση με τη συστηματική βιοδιαθεσιμότητα της βουδεσονίδης και της φορμοτερόλης, αντίστοιχα. Ωστόσο, έχει παρατηρηθεί μικρού βαθμού επίταση της καταστολής της κορτιζόλης μετά τη χορήγηση του συνδυασμού βουδεσονίδης-φορμοτερόλης σε σύγκριση με αυτή των επιμέρους συστατικών σε ελεύθερο συνδυασμό. Η συγκεκριμένη διαφορά δεν θεωρείται ότι έχει επίπτωση στην κλινική ασφάλεια του προϊόντος.
Δεν υπάρχει ένδειξη φαρμακοκινητικής αλληλεπίδρασης μεταξύ βουδεσονίδης και φορμοτερόλης.
 
Οι φαρμακοκινητικές παράμετροι για τις αντίστοιχες ουσίες ήταν συγκρίσιμες μετά τη χορήγηση της βουδεσονίδης και της φορμοτερόλης είτε μεμονωμένα σε ελεύθερο συνδυασμό είτε σαν σταθερός συνδυασμός βουδεσονίδης-φορμοτερόλης. Για τη βουδεσονίδη, το εμβαδόν κάτω από την καμπύλη της συγκέντρωσης ως προς το χρόνο (AUC) ήταν ελάχιστα υψηλότερο, ο ρυθμός απορρόφησης πιο ταχύς και η μέγιστη συγκέντρωση στο πλάσμα μεγαλύτερη μετά τη χορήγηση του σταθερού συνδυασμού. Για τη φορμοτερόλη η μέγιστη συγκέντρωση στο πλάσμα ήταν ίδια μετά τη χορήγηση του σταθερού συνδυασμού.
 
Η εισπνεόμενη βουδεσονίδη απορροφάται ταχέως και η μέγιστη συγκέντρωση στο πλάσμα επιτυγχάνεται μέσα σε 30 λεπτά μετά την εισπνοή. Όπως αποδείχθηκε από κλινικές μελέτες, η μέση τιμή εναπόθεσης της βουδεσονίδης στους πνεύμονες, μετά την εισπνοή του συνδυασμού βουδεσονίδης-φορμοτερόλης, κυμαίνεται από 32% έως 44% της εισπνεόμενης δόσης. Η συστηματική βιοδιαθεσιμότητα είναι περίπου το 49% της εισπνεόμενης δόσης. Σε παιδιά ηλικίας 6-16 ετών η εναπόθεση στους πνεύμονες κυμαίνεται σε όμοια επίπεδα με αυτά των ενηλίκων κατά τη χορήγηση ίδιων δόσεων, η δε συγκέντρωση στο πλάσμα δεν προσδιορίστηκε.
Η εισπνεόμενη φορμοτερόλη απορροφάται ταχέως και η μέγιστη συγκέντρωση στο πλάσμα επιτυγχάνεται μέσα σε 10 λεπτά μετά την εισπνοή. Όπως αποδείχθηκε από κλινικές μελέτες, η μέση τιμή εναπόθεσης της φορμοτερόλης στους πνεύμονες, μετά την εισπνοή μέσω του συνδυασμού βουδεσονίδης-φορμοτερόλης κυμαίνεται από 28% έως 49% της εισπνεόμενης δόσης. Η συστηματική βιοδιαθεσιμότητα είναι περίπου το 61% της εισπνεόμενης δόσης.
 
Κατανομή και μεταβολισμός
Η σύνδεση με τις πρωτεΐνες του πλάσματος είναι περίπου 50% για τη φορμοτερόλη και 90% για τη βουδεσονίδη. Ο όγκος κατανομής είναι περίπου 4L/kg για τη φορμοτερόλη και 3L/kg για τη βουδεσονίδη. Η φορμοτερόλη απενεργοποιείται μέσω αντιδράσεων σύζευξης (σχηματίζονται δραστικοί Ο-απομεθυλιωμένοι και αποφορμυλιωμένοι μεταβολίτες, αλλά απαντώνται κυρίως ως μη δραστικά μόρια σύζευξης). Η βουδεσονίδη υφίσταται εκτεταμένη βιομετατροπή (περίπου 90%) κατά την πρώτη δίοδο από το ήπαρ, σε μεταβολίτες με μικρή γλυκοκορτικοειδική δραστικότητα. Η γλυκοκορτικοειδική δραστικότητα των κυριότερων μεταβολιτών της βουδεσονίδης, δηλ. της 6-β-υδροξυ-βουδεσονίδης και της 16-α-υδροξυ-πρεδνιζολόνης, είναι μικρότερη του 1% της βουδεσονίδης. Δεν υπάρχει καμιά ένδειξη μεταβολικής αλληλεπίδρασης και αντίδρασης εκτόπισης μεταξύ φορμοτερόλης και βουδεσονίδης.
 
Απομάκρυνση
Το μεγαλύτερο μέρος της δόσης της φορμοτερόλης μεταβολίζεται στο ήπαρ και απομακρύνεται μέσω των νεφρών. Μετά από την εισπνοή το 8% έως 13% της εισπνεόμενης δόσης της φορμοτερόλης απεκκρίνεται αναλλοίωτο στα ούρα. Η φορμοτερόλη έχει υψηλή συστηματική κάθαρση (περίπου 1.4 L/min) και ο τελικός χρόνος ημίσειας ζωής της απομάκρυνσης υπολογίζεται κατά μέσο όρο στις 17 ώρες.
 
Η βουδεσονίδη απομακρύνεται μέσω μεταβολισμού και διασπάται κυρίως από το ένζυμο CYP3A4. Οι μεταβολίτες της βουδεσονίδης απομακρύνονται με τα ούρα αμετάβλητοι ή σε συζευγμένη μορφή. Μόνο μια αμελητέα ποσότητα αμετάβλητης βουδεσονίδης ανιχνεύεται στα ούρα. Η βουδεσονίδη έχει υψηλή συστηματική κάθαρση (περίπου 1,2 L/min) και ο χρόνος ημίσειας ζωής της απομάκρυνσης στο πλάσμα μετά από ενδοφλέβια χορήγηση υπολογίζεται κατά μέσο όρο στις 4 ώρες.
Η φαρμακοκινητική της βουδεσονίδης ή της φορμοτερόλης σε παιδιά και σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια δεν είναι γνωστή. Η συστηματική έκθεση στη βουδεσονίδη και στη φορμοτερόλη μπορεί να αυξηθεί σε ασθενείς με ηπατική νόσο.
 
5.3 Προκλινικά στοιχεία για την ασφάλεια
Από μελέτες τοξικότητας σε πειραματόζωα της βουδεσονίδης και φορμοτερόλης σε ελεύθερη μορφή ή σταθερό συνδυασμό, παρατηρήθηκαν επιδράσεις, οι οποίες συσχετίζονται με την υπερβολική φαρμακολογική δραστικότητα.
 
Σε μελέτες αναπαραγωγής σε πειραματόζωα, τα κορτικοστεροειδή, όπως η βουδεσονίδη, έδειξαν ότι προκαλούν δυσμορφίες (υπερωϊοσχιστία ή σκελετικές δυσμορφίες). Ωστόσο, τα αποτελέσματα αυτά των δοκιμασιών σε πειραματόζωα δεν φαίνεται να αφορούν τον άνθρωπο στις συνιστώμενες δόσεις. Μελέτες αναπαραγωγής σε πειραματόζωα με τη φορμοτερόλη έδειξαν μια ελαφρά μείωση της γονιμότητας των αρρένων επιμύων σε υψηλά επίπεδα συστηματικής έκθεσης, αποβολή των εμφυτευμάτων καθώς και μείωση της επιβίωσης μετά τη γέννηση και του βάρους γέννησης σε εξαιρετικά υψηλότερα επίπεδα συστηματικής έκθεσης σε σχέση με αυτά που επιτυγχάνονται κατά τη διάρκεια της κλινικής χρήσης. Ωστόσο, τα πειραματικά αυτά δεδομένα σε πειραματόζωα δεν φαίνεται να σχετίζονται με τον άνθρωπο.
 
6. ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
6.1 Έκδοχα
Λακτόζη μονοϋδρική (η οποία περιέχει πρωτεΐνες γάλακτος).
 
6.2 Ασυμβατότητες
Δεν εφαρμόζεται.
 
6.3 Διάρκεια ζωής
2 χρόνια.
 
6.4 Ιδιαίτερες προφυλάξεις κατά τη φύλαξη του προϊόντος
Να φυλάσσεται σε θερμοκρασία χαμηλότερη των 250C.
 
6.5 Φύση και συστατικά του περιέκτη
Pulmoton® 100/6mcg, 200/6mcg: Κουτί που περιέχει 1 δίχρωμη πλαστική εισπνευστική συσκευή Elpenhaler® με 60 ταινίες alu-alu μιας δόσης και 1 εφεδρική πλαστική θήκη με 60 επιπλέον ταινίες alu-alu μιας δόσης.
Συσκευασία των 120 δόσεων.
 
Pulmoton® 400/12mcg: Κουτί που περιέχει 1 δίχρωμη πλαστική εισπνευστική συσκευή Elpenhaler® με 60 ταινίες alu-alu μιας δόσης.
Συσκευασία των 60 δόσεων.
 
6.6 Οδηγίες χρήσης
Δεν υπάρχουν ιδιαίτερες απαιτήσεις.
 
7. ΚΑΤΟΧΟΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ
ELPEN AE ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ
Λεωφόρος Μαραθώνος 95, 19009 Πικέρμι Αττικής, Τηλ: 210 6039326-9.
 
8. ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ
Pulmoton® κόνις για εισπνοή σε δόσεις 100/6 mcg : 1530/14-1-2013
Pulmoton® κόνις για εισπνοή σε δόσεις 200/6 mcg: 1531/14-1-2013
Pulmoton® κόνις για εισπνοή σε δόσεις 400/12 mcg : 1532/14-1-2013
 
 
9. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΡΩΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ/ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ
14-1-2013
10. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ
14-1-2013

 
Πατήστε ΕΔΩ για να κατεβάσετε σε pdf την περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος (SPC)

Φυσική ανακούφιση για τους δερματικούς ερεθισμούς με την επιστημονική φροντίδα της ELPEN 

Εξειδικευμένη δράση για την αποτελεσματική πρόληψη και αντιμετώπιση των αναστρέψιμων δερματικών αλλοιώσεων. περισσότερα

Η ELPEN στηρίζει την εφαρμογή «Κατappολεμώ τον Διαβήτη!»  

Η ψηφιακή εφαρμογή «Κατappολεμώ το Διαβήτη!» είναι πλέον στη διάθεση των ασθενών με διαβήτη. περισσότερα

To ALMORA plus δίπλα στους δρομείς του 
Φειδιππίδειου υπερμαραθωνίου

Tο εξειδικευμένο προϊόν ειδικής διατροφής της ELPEN, ALMORA plus, στήριξε τους δρομείς του 2ου Αυθεντικού Φειδιππίδειου Δρόμου Αθήνα - Σπάρτη – Αθήνα. περισσότερα

H ΕLPEN βραβεύεται για τη συμβολή της στη ενίσχυση της απασχόλησης 

Η ELPEN βραβεύθηκε από τον Οργανισμό Active Business Publishing για τη διαρκή συμβολή της στην ενίσχυση της απασχόλησης στο πλαίσιο της ετήσιας εκδήλωσης Επιχειρηματικής Αριστείας «Salus Index 2016» στον τομέα Υγεία – Φάρμακο – Ομορφιά, που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 22 Νοεμβρίου 2016. περισσότερα